Śladami Osamu Dazaia po tokijskiej Mitace 19 czerwca 2019 – Opublikowane w: Japonia, Tajfuny w podróży

Większość podróżnych wybiera się do Mitaki w Tokio w jednym konkretnym celu: odwiedzić Muzeum Ghibli, które położone jest na obrzeżach parku Inokashira. Właśnie w Mitace wiele lat spędził Osamu Dazai, autor Zmierzchu i jeden z najwybitniejszych japońskich literatów swojej epoki. Tam został też pochowany. Warto więc poszerzyć plan zwiedzenia tej dzielnicy o miejsca związane z Dazaiem – podpowiem Wam, gdzie ich szukać.

Turyści wysiadający na dworcu w Mitace najczęściej kierują się jedną z głównych ulic, Kaze-no Sanpomichi, do parku Inokashira i dalej do Muzeum Ghibli. Nie dziwi mnie to – to urocza, pełna drzew ulica o równie uroczej nazwie: Kaze-no Sanpomichi to „droga spaceru na wietrze”, jakże przystająca do poetyki filmów Hayao Miyazakiego, który uwielbia samoloty i niebo. Wzdłuż drogi zobaczymy to tu to tam mosiężne tabliczki z Totoro i innymi bohaterami filmów Miyazakiego, wskazującymi nam drogę do muzeum. Jeśli zdecydowaliście się na spacer tą ulicą, mniej więcej w jednej trzeciej drogi znajdziecie też pamiątkową tablicę poświęconą Dazaiowi.

Skwerek, na którym się znajduje, ale i sama tablica – a wręcz tabliczka – są niepozorne i niestety łatwo je przeoczyć. Myślę, że sporo mieszkańców nie do końca zdaje sobie sprawę z jej istnienia, choć na Google Maps ktoś dumnie podpisał ją jako „Dazai Statue”. Pomnik to zdecydowanie nie jest – na metalowej tablicy ukrytej w żywopłocie znajdziemy zdjęcie pisarza, siedzącego nad kanałem Tamagawa.

W czerwcu 1948 roku (23 roku ery Shōwa) Osamu Dazai nad pobliskim kanałem Tamagawa w wieku 39 lat odebrał sobie życie.

Faktycznie, po przeciwległej stronie jezdni widzimy kanał, który przecina park Inokashira, biegnie wzdłuż Kaze-no Sanpomichi, i dalej do innych, okolicznych miast. W czerwcu 1948 roku Osamu Dazai wraz kochanką, Tomie Yamazaki, rzucili się do wód tego kanału, wezbranych przez silne opady w porze deszczowej. Znaleziono ich dopiero parę dni później, 19 czerwca – dziwnym zbiegiem okoliczności w dzień urodzin pisarza.

Na metalowej tabliczce umieszczono również fragment krótkiej noweli Kojiki Gakusei (Uczeń żebrak), napisanej w 1940 roku, w której część akcji rozgrywa się w Mitace i parku Inokashira.

Działo się to w połowie kwietnia, około południa. Podniosłem głowę, wody w kanale Tamagawa wezbrały i płynęły wartko, a po obu jej brzegach drzewa wiśniowe były już zielone. Liście były tak gęste, i w kolorach tak soczystej zieleni, że wyglądało to jakby drzewa po obu stronach utworzyły tunel nad kanałem.

Pisarz został pochowany na cmentarzu w pobliskiej świątyni Zenrin-ji. Zarówno świątynię i jak sam grób dość łatwo zlokalizujemy na mapie, dostanie się do środka nie jest wcale takie proste, jak by się mogło wydawać. Żeby dostać się na cmentarz musimy obejść cały ogrodzony teren dookoła i wejść niezbyt urokliwym wejściem od ulicy, obok współczesnych budynków domów pogrzebowym i świątyń. Jedyne drogowskazy, jakie znajdziemy, są po japońsku. Wskażą nam drogę, którą musimy iść po cmentarzu, i numer grobu. Tuż obok siebie, po przeciwnych stronach tej samej alejki, pochowani są Osamu Dazai i Ōgai Mori, pisarz o pokolenie starszy od Dazai, pracujący również jako czynny lekarz i tłumacz. Czytelnikom znany jest najbardziej z takich utworów, jak Maihime (Tancerka), Gan (Gęsi) czy Vita Sexualis.

Grób Osamu Dazaia i rodziny Tsushimów w Zenrin-ji

Zenrin-ji odwiedziłam 9 maja – warto jednak wybrać się tam 19 czerwca lub tuż po, aby zobaczyć, jak hołd pisarzowi przychodzą oddać fani. Zostawiają mu kwiaty, alkohol, książki i inne przedmioty. Mimo że było jeszcze przed tą datą, na kamiennym monumencie czytelnicy zostawili sake i piwo, cukierki, papierosy i książki – dzieła samego Dazaia, książki o Tsugaru, rodzinnych stronach pisarza, ale też zeszyty, które wyglądały jak czyjeś dzienniki lub może próby literackie? Wszystko wyglądało na nowe i niezniszczone deszczem, słońcem i kurzem – znak, że rzeczywiście to miejsce nadal regularnie odwiedzają zafascynowani czytelnicy.

Nieopodal dworca Mitaka mieści się Dazai Osamu Bungaku Saron, czyli Salonik literacki Osamu Dazaia. Jest to niewielkie muzeum-galeria poświęcona pisarzowi, a w szczególności jego latom spędzonym w Mitace. Salonik to tak naprawdę jeden pokój, w którym część ekspozycji jest stała, a część tematyczna zmieniana co jakiś czas. Wstęp jest jednak darmowy, warto więc zajrzeć choćby na chwilę – możemy to zrobić codziennie, z wyjątkiem poniedziałków, od 10:00 do 17:30.

W środku dowiemy się wiele ciekawostek o Dazaiu – niestety, ekspozycja nie ma tłumaczenia, ale wolontariusze mają schowane w zanadrzu kartki z krótkim wprowadzeniem i życiorysem pisarza po angielsku. Na mapie Mitaki zaznaczono miejsca, w których Dazai mieszkał, bywał, tworzył i knajpki, w których pijał. Fotografie pomogą wyobrazić sobie, jak wyglądało życie codzienne w wojennej i powojennej Japonii, na modelu możemy też zobaczyć, jak wyglądał tutejszy dom pisarza. Szczególnie jednak warto zwrócić uwagę na czasopisma literackie, w których ukazywały się teksty Dazaia i jego rękopisy – w Saloniku zobaczymy bowiem pierwsze strony Zmierzchu, Zatracenia i ostatniej, nieukończonej powieści Good Night, pisane odręcznie, ze skreśleniami i poprawkami pisarza oraz czerwonymi komentarzami i znakami dodanymi – prawdopodobnie – przez jego redaktora. To dość niezwykłe uczucie, widzieć, jak tekst, którym zachwycamy się dzisiaj, powstawał 70 lat temu, kreślony ręką jednego wybitnego człowieka.

« Tanabata – japoński Festiwal Gwiazd
Nowości i powroty – 11.06 »